“Bị mỡ máu cao thì phải kiêng trứng” – đây là lời khuyên mà rất nhiều người từng nghe. Kết quả là không ít người mỡ máu cao bỏ hẳn trứng khỏi thực đơn, trong khi vẫn ăn đều đặn xúc xích, thịt mỡ, đồ chiên rán. Vậy thực hư thế nào? Trứng có thật sự làm tăng cholesterol máu? Người mỡ máu cao nên ăn trứng ra sao cho hợp lý? Hãy cùng tìm hiểu dựa trên thông tin từ các cơ sở y tế uy tín.
Trong một quả trứng có bao nhiêu cholesterol?
Theo Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec, trung bình một quả trứng cung cấp khoảng 63 kcal, 5,53 g protein, 4,18 g chất béo và khoảng 164 mg cholesterol, cùng nhiều vitamin và khoáng chất. Mayo Clinic (Hoa Kỳ) cho biết một quả trứng gà cỡ lớn chứa khoảng 186 mg cholesterol, và toàn bộ lượng cholesterol này nằm ở lòng đỏ; lòng trắng trứng không chứa cholesterol nhưng vẫn cung cấp protein.
Theo cả hai nguồn, tổng lượng cholesterol từ thức ăn được khuyến nghị dưới 300 mg mỗi ngày. Như vậy, một quả trứng đã chiếm khoảng một nửa “hạn mức” này – đó là lý do trứng từng bị xem là “thủ phạm” gây mỡ máu cao.
Trứng có phải nguyên nhân chính làm tăng cholesterol máu?
Câu trả lời là không hẳn. Theo Vinmec, trứng không phải nguyên nhân chính làm tăng cholesterol máu. Yếu tố đáng lo hơn là chất béo bão hòa có nhiều trong thịt đỏ, bơ và các thực phẩm chế biến sẵn như thịt xông khói, giăm bông, xúc xích.
Mayo Clinic cũng nhận định tương tự: những món thường ăn kèm với trứng như thịt xông khói, xúc xích, giăm bông có thể ảnh hưởng tới nguy cơ bệnh tim mạch nhiều hơn chính quả trứng. Cách chế biến cũng rất quan trọng, đặc biệt là chiên trong dầu hoặc bơ.
Vinmec cũng lưu ý Hội Tim mạch Hoa Kỳ đã bỏ khuyến nghị giới hạn “3 quả trứng mỗi tuần” trước đây. Điều này cho thấy quan điểm về trứng đã thay đổi theo các bằng chứng khoa học mới.
Vậy nên ăn bao nhiêu trứng?
Theo Mayo Clinic, phần lớn người khỏe mạnh có thể ăn tới 7 quả trứng mỗi tuần mà không làm tăng nguy cơ bệnh tim. Nếu chế độ ăn tổng thể ít cholesterol, một số nghiên cứu cho thấy ăn một quả trứng mỗi ngày có thể chấp nhận được. Vinmec cũng cho biết các chuyên gia khuyến nghị ăn khoảng một quả trứng mỗi ngày, kết hợp lối sống lành mạnh và tập luyện hợp lý; hiện chưa đủ nghiên cứu để khẳng định tác động của việc ăn nhiều hơn mức này.
Tuy nhiên, cần lưu ý một số trường hợp:
- Người đã có rối loạn mỡ máu hoặc bệnh lý khác: theo Vinmec, nên hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa để có chế độ ăn phù hợp với tình trạng của mình.
- Người đái tháo đường: Mayo Clinic cho biết một số nghiên cứu ghi nhận ăn 7 quả trứng mỗi tuần làm tăng nguy cơ bệnh tim ở nhóm này, dù các nghiên cứu khác không thấy mối liên quan; cần thêm nghiên cứu để kết luận. Người đái tháo đường nên trao đổi với bác sĩ về lượng trứng phù hợp.
- Người muốn hạn chế cholesterol có thể ưu tiên lòng trắng trứng – vẫn giàu protein mà không chứa cholesterol.
Ăn trứng thế nào cho “thân thiện” với mỡ máu?
- Ưu tiên luộc, hấp, nấu canh thay vì chiên, rán. Theo Vinmec, trứng chiên trong dầu có thể có lượng chất béo và cholesterol tăng gấp đôi đến gấp ba so với trứng luộc.
- Chọn món ăn kèm lành mạnh: thay xúc xích, thịt xông khói, giăm bông bằng rau xanh, cà chua, bánh mì hoặc ngũ cốc nguyên hạt.
- Tính trứng vào tổng cholesterol cả ngày: nếu hôm đó đã ăn nội tạng, nhiều thịt đỏ, hãy cân nhắc giảm hoặc chỉ dùng lòng trắng.
- Đừng quên các món “ẩn” trứng như bánh ngọt, mì trứng, các loại sốt.
- Đảm bảo an toàn thực phẩm: theo Vinmec, nên chọn trứng có nguồn gốc rõ ràng, không dùng trứng nứt vỏ, bảo quản trong tủ lạnh khoảng 4°C, ăn ngay sau khi nấu và tốt nhất không ăn trứng sống.
Quan trọng hơn cả, kiểm soát mỡ máu cần nhìn vào toàn bộ chế độ ăn và lối sống: giảm chất béo bão hòa, tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, duy trì vận động đều đặn và cân nặng hợp lý – thay vì chỉ tập trung kiêng một loại thực phẩm.
Khi nào cần đi khám?
Mỡ máu cao thường không có triệu chứng rõ ràng, vì vậy xét nghiệm máu định kỳ là cách tốt nhất để phát hiện. Bạn nên đi khám và làm xét nghiệm mỡ máu khi:
- Thừa cân, béo bụng, ít vận động, hút thuốc lá hoặc có người thân trong gia đình mắc bệnh tim mạch sớm.
- Đang mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, gan nhiễm mỡ.
- Đã được chẩn đoán mỡ máu cao và cần tái khám theo hẹn để bác sĩ đánh giá, điều chỉnh chế độ ăn và điều trị.
Nếu đang điều trị mỡ máu, hãy tuân thủ chỉ định của bác sĩ, không tự ý ngừng thuốc khi thấy chỉ số cải thiện.
Lời kết
Người mỡ máu cao không nhất thiết phải “cạch mặt” quả trứng. Ăn với lượng vừa phải, chế biến đơn giản và tránh đi kèm thịt chế biến sẵn, đồ chiên rán, trứng vẫn là nguồn protein bổ dưỡng, tiện lợi. Điều cốt lõi là cân bằng cả chế độ ăn, kết hợp vận động và theo dõi mỡ máu định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho chẩn đoán và điều trị của bác sĩ.
Nguồn tham khảo:
- Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec – Ăn nhiều trứng có làm tăng cholesterol không?
- Mayo Clinic – Eggs: Are they good or bad for my cholesterol?
